Proje Yönetim Ofisi Nedir? Başarı İçin Önemi

Ben Gökrem Tekir. 20 yıldan uzun bir süredir proje yönetimi, Proje Yönetim Ofisi yapılanmaları ve kurumsal dönüşüm alanlarında çalışan bir proje yönetimi danışmanıyım. Bu yazıda, Proje Yönetim Ofisi nedir, neden kurulur ve şirketlere gerçekte nasıl değer katar sorularını sade, net ve pratik bir bakış açısıyla ele alıyorum.

Proje Yönetim Ofisi kavramı birçok organizasyonda hâlâ yanlış anlaşılıyor. Çoğu kişi bu yapıyı sadece rapor isteyen, formlar hazırlatan ya da projelerin önüne bürokratik engeller koyan bir birim olarak görüyor. Oysa doğru kurgulanmış bir Proje Yönetim Ofisi, bir şirketin stratejik omurgasıdır ve projelerden elde edilen değeri doğrudan artırır.

Proje Yönetim Ofisi Nedir?

Proje Yönetim Ofisi, bir organizasyonda projelerin nasıl yönetileceğini tanımlayan, standartları belirleyen, proje yöneticilerini destekleyen ve proje performansını bütünsel olarak izleyen yapıdır.

Bu Ofisin temel amacı, projelerin daha öngörülebilir, kontrol edilebilir ve başarılı olmasını sağlamaktır. Bir bakıma Proje Yönetim Ofisi, organizasyon içindeki tüm projelerin aynı dili konuşmasını sağlayan merkez noktadır. Böylece projeler kişilere bağımlı olmaktan çıkar, kurumsal bir yapıya kavuşur.

Proje Yönetim Ofisi Şirketlere Nasıl Değer Katar?

Proje Yönetim Ofisinin şirkete kattığı değer, çoğu zaman tek tek projelerden değil, projelerin toplam etkisinden ortaya çıkar.

İlk ve en önemli katkı süreç standardizasyonudur. Her proje yöneticisinin kendi yöntemini kullandığı bir ortamda, projeler arasında kıyaslama yapmak neredeyse imkânsızdır. Ofis, ortak bir metodoloji oluşturarak projelerde tutarlılık sağlar. Bu da hem hızın artmasına hem de kalite seviyesinin yükselmesine katkı verir.

İkinci önemli katkı görünürlüktür. Üst yönetim, projelerde neler olup bittiğini net bir şekilde göremiyorsa sağlıklı karar alamaz. Proje Yönetim Ofisi, projelerin durumunu tek bir merkezden izler ve yönetime doğru, zamanında ve anlamlı bilgiler sunar. Bu sayede riskler erken fark edilir, maliyet sapmaları kontrol altına alınır ve önceliklendirme daha sağlıklı yapılır.

Bir diğer kritik katkı ise kaynak optimizasyonudur. Aynı anda çok sayıda proje yürütülen organizasyonlarda, insan kaynağı, zaman ve bütçe genellikle verimsiz kullanılır. Proje Yönetim Ofisi, hangi kaynağın hangi projede, ne zaman ve ne kadar süreyle çalışacağını planlayarak aşırı yüklenmenin önüne geçer. Sonuç olarak daha sürdürülebilir bir çalışma ortamı oluşur.

Proje Yönetim Ofisi Sadece Raporlama Birimi midir?

Hayır. Bu, Proje Yönetim Ofisi ile ilgili en yaygın yanlış algılardan biridir.

Ofis, proje yöneticileri için bir destek merkezidir. Metodoloji eğitimleri verir, şablonlar ve rehberler sunar, proje yönetimi araçlarının doğru kullanımını sağlar ve zorlanan proje yöneticilerine mentorluk yapar. Bazı organizasyonlarda Proje Yönetim Ofisi, proje yöneticilerinin atanmasında ve gelişim planlarının oluşturulmasında da aktif rol alır.

Yani bu yapı, sadece projeleri değil, proje yöneticilerini de güçlendiren bir mekanizma olarak çalışır.

Proje Yönetim Ofisleri Neden Başarısız Olur?

Birçok Proje Yönetim Ofisi, birkaç yıl içinde kapatılır ya da etkisiz hale gelir. Bunun en temel nedeni, kuruluş amacının net olmamasıdır. Ofisin neden var olduğu, hangi probleme çözüm ürettiği ve nasıl bir değer yaratacağı açıkça tanımlanmadığında, kısa sürede “rapor üreten bir sekreterya” olarak algılanmaya başlar.

Bir diğer önemli neden ise aşırı bürokrasidir. Proje Yönetim Ofisinin görevi insanları evrak altında boğmak değildir. Fazla süreç, fazla kontrol ve gereksiz formlar, bu yapıyı projelerin önünde bir engel haline getirir. Bu noktada proje ekipleri Ofise karşı direnç geliştirmeye başlar.

Başarılı Proje Yönetim Ofislerinin Ortak Özellikleri

Başarılı örneklere baktığımızda ortak bir tablo görürüz. Bu Proje Yönetim Ofisleri, organizasyonun gerçek ihtiyaçlarına göre tasarlanmıştır. Yalındır, esnektir ve değer üretmeye odaklanır.

Yönetimle güçlü ilişkiler kurar, proje ekiplerinin güvenini kazanır ve “zorunlu bir yapı” değil, gerçekten kullanılan bir araç haline gelir. Başarılı bir Ofis, projeleri kontrol eden değil, projelerin başarı şansını artıran bir iş ortağı gibi çalışır.

Sonuç: Proje Yönetim Ofisi Gerçekten Ne Değer Katar?

Proje Yönetim Ofisinin gerçek değeri, projeleri tek tek iyileştirmesinden değil, organizasyonun proje yapma biçimini dönüştürmesinden gelir. Doğru kurgulanmış bir Proje Yönetim Ofisi; daha iyi kararlar, daha verimli kaynak kullanımı ve daha yüksek proje başarısı demektir.

Bir sonraki yazıda, Proje Yönetim Ofisi türlerini ele alacağım. Destekleyici, kontrol edici, yönlendirici ve hibrit Ofis modellerinin nasıl çalıştığını ve hangi organizasyonlar için daha uygun olduğunu detaylıca inceleyeceğiz. Eğer Proje Yönetim Ofisi kurmayı düşünüyorsanız ya da mevcut yapıyı geliştirmek istiyorsanız bu seri size net bir yol haritası sunacaktır.

Son olarak, bu konuda hazırlamış olduğum ve sanal asistanım tarafından sunulan videoyu da aşağıda bulabilirsiniz. Umarım, beğenirsiniz.

Proje Yönetimi için Pratik Bilgiler – 8

    • Proje Yönetim Ofisleri (PYO) arşiv merkezidir.
    • PYO’lar, metotların bekçisidir.
    • PYO’lar, kurum içinde projelerin görünürlülüğünü sağlarlar
    • PYO’lar, projeler arasındaki iletişim merkezidir.
    • PMI tarafından tanımlanan 3 tip PYO vardır.
  • Kurum içi standartların, şablonların, araç ve tekniklerin geliştirilmesinden ve yaygınlaştırılmasından sorumludurlar.

Proje Dokümantasyonu Eğitimi

Yepyeni bir eğitim programını daha portföyümüze dahil ettik. Eylül ayına (yeni döneme) daha hızlı bir giriş yapmak için tamamen ihtiyaçlara yönelik eğitim programlarımızı bir bir duyuruyoruz.

Bu çerçevede yeni dönemde “Proje Dokümantasyonu” adlı yeni bir eğitime başlıyoruz.

Bu eğitimin amacı, kurumda Proje Yönetimi sürecinde kullanılan veya kullanılması gereken-önerilen dokümantasyon hakkında örneklerle birlikte derinlemesine bilgi aktarımıdır. Profesyonel anlamda kullanılan doküman şablonları üzerinden kurumsal hafızanın ve ortak bir dilin oluşturulması hedeflenmektedir.

Eğitimin Süresi: 2 gün

Eğitim Konu Başlıkları;

  • Proje öncesi ve başlangıç aşaması dokümanlarının hazırlanması
    • Proje talep formunun hazırlanması
    • Proje Seçim ve Önceliklendirme Tablosunun hazırlanması
    • Gereksinim analizi dokümanının hazırlanması
    • Paydaş Analizi dokümanının hazırlanması
    • Proje Başlatma Belgesinin hazırlanması
  • Proje Kapsam Yönetimi dokümanlarının hazırlanması
    • Proje Kapsam Dokümanının hazırlanması
  • Proje Zaman Yönetimi dokümanlarının hazırlanması
    • Zaman Çizelgesi(Gantt Grafiği) Hazırlama
  • Proje Maliyet Yönetimi dokümanlarının hazırlanması
    • Bütçe dokümanının
      •  Aktivite Bazlı
      • Kaynak Bazlı
    • Nakit Akışı dokümanının hazırlanması
  • Proje Kalite Yönetimi dokümanlarının hazırlanması
    • Kalite Planı
    • Kalite Kontrol – Pareto Grafiği
  • Proje İletişim Planı dokümanının hazırlanması
  • Proje İnsan Kaynakları Yönetimi dokümanlarının hazırlanması
    • RACI dokümanının hazırlanması
    • Rol ve Sorumluluklar dokümanının hazırlanması
    • Proje Organizayon Şemasının Hazırlanması
  • Proje Tedarik Yönetimi dokümanlarının hazırlanması
    • Malzeme tedarik dokümanının hazırlanması
    • Dış Kaynak Tedarik dokümanının hazırlanması
  • Proje Risk Yönetimi dokümalarının hazırlanması
    • Risk Kontrol Listesi
    • Risk Kayıtları
    • Risk Olasılık-Etki analizi(Nitel Analiz)
    • Risk analizi (Nicel analiz)
    • Risk Etki Skalası
    • Risk Yanıtlama Formu
  • Proje Kontrol dokümanlarının hazırlanması
    • Proje Ekibi Durum Raporlama
    • Proje Durum Raporu
    • Yönetim Durum Raporu
    • Problem Takip
    • Toplantı notu
    • Değişiklik Talep Formu ve Değişiklik Kaydı
    • Alınan Dersler
    • Proje Kapanış Raporu

Proje Yönetimi Eğitimleri ve Proje Ofisleri Üzerine Araştırma Sonuçları

Proje Yönetimi Eğitimleri ve Proje Yönetimi Ofisleri hakkında yapılan bir araştırma raporunu Savaş Şakar benimle paylaştı.

Ben de Proje Yönetimi eğitimlerinin faydalarını gösteren  ve Proje Ofisi kurma aşamasında olan firmaların hızlıca inceleyebilmesi için en önemli bölümleri sunum haline getirdim.

Raporun orjinali ikinci sayfadaki linkte mevcuttur.

Project Management Trainings Survey

View more PowerPoint from Gokrem Tekir

Proje Yönetim Ofisi mi, Proje Destek Ofisi mi?

Son zamanlarda çok sık karşılaştığım bir durum üzerine yazmak istiyorum, bugün. Proje Ofisi’nden ne anlıyor ve ne bekliyoruz?

Öncelikle şunu belirltmem gerekir; Proje Ofisleri pek çok firmada yoğun bir şekilde konuşulmakta ve yavaş yavaş hayata geçirmek için adımlar atılmakta. Eğitim verdiğimiz ve Proje Ofisi’nin ne olduğunu anlattığımız kurumlar yavaş yavaş Proje Ofisi’ni kuruyor, yazılımla destekliyor, sorumlular atıyor, görevler yüklüyor ve doğal olarak PO’nun çalışma biçimiyle ilgili sorunlar yaşamaya da başlıyorlar.

Bu sorunların en başında Proje Ofisi’nin yapacağı işin ne olacağının tam olarak netleşmemesinden kaynaklandığını gözlemliyoruz.

PMI’ın tanımlarında yer alan Proje Yönetim Ofisi için kabaca “projelere yukarıdan bakan bir göz” tanımı vardır. Böylece kaynak yüklemesini projelerin önemine göre değiştirebilir, projelerin metoda uygun ilerleyip, ilerlemediğini denetleyebilir, projelerin ilerlemeleriyle ilgili düzgün veri toplanıp, toplanmadığını kontrol eder. Birden fazla projeden oluşan Programların koordineli yönetilmesini sağlar, vb.

Yukarıdaki ifadeler kitabi tanımlardı. Olması gereken… en azından PMI’ın dile getirdiği bu ifadelerle özetlenebilir…

Peki karşılaştığımız durum ne?

Evet, bir Proje Ofisi kurulsun fakat projelere yukarıdan bakmasın da, Proje Yöneticisi’nin hemen bir adım gerisinden baksın. Daha açık ifadeyle, Proje Yöneticisi’nin eli ayağı olsun; Proje planlarını Proje Yöneticisi’nden aldığı bilgiler çerçevesinde hazırlasın, bunları bir Web platformunda yayınlasın, sonra da proje devam ederken, ilerlemeleri takip etsin ve gelişmeleri anında proje planına yansıtsın. Evet, bu da Proje Ofisi için biçilen bir görev olabilir. Sonuçta, Proje Ofisi’nden ne yapmasını isteyeceğiniz, kurumunuzun kararıdır. Bu yapıya Proje Destek Ofisi demek sanırım daha doğru olur.

Temel sorun şurada;

Proje Ofisi kurulurken, Üst Yönetim’in aklında veya hayalindeki Proje Destek Ofisi kurulması yönünde ve bu Destek Ofisi’nin, Proje Yöneticilerine, planlamada, takipte sürekli destek olacağını umut ediyorken, bu Ofisi’e seçilenler de Proje Yönetim Ofisi gibi çalışaklarını düşünüyor. Her ne kadar Ofise, resmi olarak, Proje Yönetim Ofisi’nin rol ve sorumlukları yazılsa bile, Üst Yönetim, fiilen Proje Destek Ofisi’nin işlerinin yapılmasını istiyor. Bu durum da başta Ofisin iş yükünü, Ofisin çalışan eleman sayısını, Ofis elemanlarının gerekli olan teknik bilgi birikimine sahip olup, olmamalarını etkilediğinden önemli bir bocalama yaşanıyor.

Bu yüzden, şirketinizde eğer bir Proje Ofisi kurulacağına dair bir sinyal aldıysanız, Üst Yönetim ile bu durum açık ve net baştan konuşmak gerekir. Proje Ofisi dendiğinde, beklenen DESTEK OFİSİ mi, YÖNETİM Ofisi mi?