Proje Yönetim Ofisi Nedir? Başarı İçin Önemi

Ben Gökrem Tekir. 20 yıldan uzun bir süredir proje yönetimi, Proje Yönetim Ofisi yapılanmaları ve kurumsal dönüşüm alanlarında çalışan bir proje yönetimi danışmanıyım. Bu yazıda, Proje Yönetim Ofisi nedir, neden kurulur ve şirketlere gerçekte nasıl değer katar sorularını sade, net ve pratik bir bakış açısıyla ele alıyorum.

Proje Yönetim Ofisi kavramı birçok organizasyonda hâlâ yanlış anlaşılıyor. Çoğu kişi bu yapıyı sadece rapor isteyen, formlar hazırlatan ya da projelerin önüne bürokratik engeller koyan bir birim olarak görüyor. Oysa doğru kurgulanmış bir Proje Yönetim Ofisi, bir şirketin stratejik omurgasıdır ve projelerden elde edilen değeri doğrudan artırır.

Proje Yönetim Ofisi Nedir?

Proje Yönetim Ofisi, bir organizasyonda projelerin nasıl yönetileceğini tanımlayan, standartları belirleyen, proje yöneticilerini destekleyen ve proje performansını bütünsel olarak izleyen yapıdır.

Bu Ofisin temel amacı, projelerin daha öngörülebilir, kontrol edilebilir ve başarılı olmasını sağlamaktır. Bir bakıma Proje Yönetim Ofisi, organizasyon içindeki tüm projelerin aynı dili konuşmasını sağlayan merkez noktadır. Böylece projeler kişilere bağımlı olmaktan çıkar, kurumsal bir yapıya kavuşur.

Proje Yönetim Ofisi Şirketlere Nasıl Değer Katar?

Proje Yönetim Ofisinin şirkete kattığı değer, çoğu zaman tek tek projelerden değil, projelerin toplam etkisinden ortaya çıkar.

İlk ve en önemli katkı süreç standardizasyonudur. Her proje yöneticisinin kendi yöntemini kullandığı bir ortamda, projeler arasında kıyaslama yapmak neredeyse imkânsızdır. Ofis, ortak bir metodoloji oluşturarak projelerde tutarlılık sağlar. Bu da hem hızın artmasına hem de kalite seviyesinin yükselmesine katkı verir.

İkinci önemli katkı görünürlüktür. Üst yönetim, projelerde neler olup bittiğini net bir şekilde göremiyorsa sağlıklı karar alamaz. Proje Yönetim Ofisi, projelerin durumunu tek bir merkezden izler ve yönetime doğru, zamanında ve anlamlı bilgiler sunar. Bu sayede riskler erken fark edilir, maliyet sapmaları kontrol altına alınır ve önceliklendirme daha sağlıklı yapılır.

Bir diğer kritik katkı ise kaynak optimizasyonudur. Aynı anda çok sayıda proje yürütülen organizasyonlarda, insan kaynağı, zaman ve bütçe genellikle verimsiz kullanılır. Proje Yönetim Ofisi, hangi kaynağın hangi projede, ne zaman ve ne kadar süreyle çalışacağını planlayarak aşırı yüklenmenin önüne geçer. Sonuç olarak daha sürdürülebilir bir çalışma ortamı oluşur.

Proje Yönetim Ofisi Sadece Raporlama Birimi midir?

Hayır. Bu, Proje Yönetim Ofisi ile ilgili en yaygın yanlış algılardan biridir.

Ofis, proje yöneticileri için bir destek merkezidir. Metodoloji eğitimleri verir, şablonlar ve rehberler sunar, proje yönetimi araçlarının doğru kullanımını sağlar ve zorlanan proje yöneticilerine mentorluk yapar. Bazı organizasyonlarda Proje Yönetim Ofisi, proje yöneticilerinin atanmasında ve gelişim planlarının oluşturulmasında da aktif rol alır.

Yani bu yapı, sadece projeleri değil, proje yöneticilerini de güçlendiren bir mekanizma olarak çalışır.

Proje Yönetim Ofisleri Neden Başarısız Olur?

Birçok Proje Yönetim Ofisi, birkaç yıl içinde kapatılır ya da etkisiz hale gelir. Bunun en temel nedeni, kuruluş amacının net olmamasıdır. Ofisin neden var olduğu, hangi probleme çözüm ürettiği ve nasıl bir değer yaratacağı açıkça tanımlanmadığında, kısa sürede “rapor üreten bir sekreterya” olarak algılanmaya başlar.

Bir diğer önemli neden ise aşırı bürokrasidir. Proje Yönetim Ofisinin görevi insanları evrak altında boğmak değildir. Fazla süreç, fazla kontrol ve gereksiz formlar, bu yapıyı projelerin önünde bir engel haline getirir. Bu noktada proje ekipleri Ofise karşı direnç geliştirmeye başlar.

Başarılı Proje Yönetim Ofislerinin Ortak Özellikleri

Başarılı örneklere baktığımızda ortak bir tablo görürüz. Bu Proje Yönetim Ofisleri, organizasyonun gerçek ihtiyaçlarına göre tasarlanmıştır. Yalındır, esnektir ve değer üretmeye odaklanır.

Yönetimle güçlü ilişkiler kurar, proje ekiplerinin güvenini kazanır ve “zorunlu bir yapı” değil, gerçekten kullanılan bir araç haline gelir. Başarılı bir Ofis, projeleri kontrol eden değil, projelerin başarı şansını artıran bir iş ortağı gibi çalışır.

Sonuç: Proje Yönetim Ofisi Gerçekten Ne Değer Katar?

Proje Yönetim Ofisinin gerçek değeri, projeleri tek tek iyileştirmesinden değil, organizasyonun proje yapma biçimini dönüştürmesinden gelir. Doğru kurgulanmış bir Proje Yönetim Ofisi; daha iyi kararlar, daha verimli kaynak kullanımı ve daha yüksek proje başarısı demektir.

Bir sonraki yazıda, Proje Yönetim Ofisi türlerini ele alacağım. Destekleyici, kontrol edici, yönlendirici ve hibrit Ofis modellerinin nasıl çalıştığını ve hangi organizasyonlar için daha uygun olduğunu detaylıca inceleyeceğiz. Eğer Proje Yönetim Ofisi kurmayı düşünüyorsanız ya da mevcut yapıyı geliştirmek istiyorsanız bu seri size net bir yol haritası sunacaktır.

Son olarak, bu konuda hazırlamış olduğum ve sanal asistanım tarafından sunulan videoyu da aşağıda bulabilirsiniz. Umarım, beğenirsiniz.

Fonksiyonel Organizasyondan Matris Organizasyona Doğru

Organizasyon yapıları hakında detaylı bilgileri aşağıdaki yazılarımda detaylı olarak paylaşmıştım.

Peki, son 4 -5 seneyi gözlemlediğinizde şirketlerin Fonksiyonel yapıdan,  Matris yapılara doğru geçme eğiliminde olduğunu gözlemliyor musunuz? diye bir şey sorsam…

Aynı soruyu şu şekilde de sorabilirim: Şirketinizdeki son 5 seneyi düşününüz… Projelerinizin sayıları artıyor mu, azalıyor mu?

Eğer cevabınız “artıyor” şeklindeyse, matris yapıların  daha fazla ihtiyaç haline geldiğini de gözlemliyorsunuzdur.

Fonksiyonel organizasyon, aslında, yönetimi en kolay olan organizasyon tipidir. Fonksiyonlar (departmanlar) çok net ayrılmış, görev tanımları net ve belirgin, sorumluluklar ise çok açıktır. Matris organizasyonlarda ise öncelikler karışmaya başlar, sorumluluklar ve yetkilerde kamaşıklıklar ortaya çıkar fakat projelerin sayıca artmasından dolayı veya projelerin ciroya olumlu etkilerinin beklenmesinden dolayı matris yapılara geçiş kaçınılmaz olarak gerçekleşir. Mesele, bu geçişi  kontrol altında, başarıyla tamamlayabilmektir.

  • Fonksiyonel yapılardan, matris yapılara geçişte şunlar yaşanabilir:
  • Fonksiyon Yöneticileri arasında çatışmalar ve büyük tartışmalar, (Yetki-Sorumluluk karmaşası)
  • Projeler sahipsiz kalması ve projeyi kimsenin üstlenmemesi,
  • Projeyi 1-2 kişinin üstüne yıkmak suretiyle, kimsenin gerekli desteği vermememsi,
  • Fonksiyonların işlerini içeren bir planın hazırlan(a)maması,
  • Bireysel çabalar ile projenin ilerletilmeye çalışılması,
  • Çabaların yeterince takdir görmemesi ve motivasyon bozuklukları,
  • Projenin teknik bilgi birikiminin bazı kişilerde toplanması ve o proje için kişilere bağımlılık oluşması,
  • Dokümantasyona zaman ayırmamak ve dokümante etmeyi gereksiz görmek, vb…

Matris yapılara geçiş, iyi yönetilmesi gereken bir süreçtir çünkü bu süreçte yetkilerin paylaşılması gerekecektir, proje yönetiminin önemi herkes tarafından anlaşılması sağlanacaktır, proje yönetmenin, uzmanlık gerektirdiğini herkesin kabullenmesi gerekecektir ve bu süreç şirketin büyüklüğüne göre uzun bir süre olabilir.

http://www.gokremtekir.com/index.php/2009/02/02/pmia-gore-fonksiyonel-organizasyon/

http://www.gokremtekir.com/index.php/2009/02/03/pmia-gore-matris-organizasyonlar/

http://www.gokremtekir.com/index.php/2009/01/30/pmia-gore-proje-bazli-organizasyon/