13- “Tamamlandının Tanımı” Kavramına Detaylı Bakış

Bu derste, tamamlandının tanımı ifadesine biraz daha detaylı göz atacağız. Bir önceki videomuzda “Başlangıç Sayfası Oluşturma” öğesi için kabul kriterlerini tanımlamıştık.

Burada gördüğünüz ifadeler ise “Başlangıç Sayfası Oluşturma” adlı ürün birikim öğesi için daha detaylı hazırlanmış ve kriterleri gösteren bir örnektir. Yazılanların doğruluğu veya detay seviyesi önemli değildir. Bu örnek, yazılımla ilgili olduğu için, ekranda göreceğiniz ifadeler, bazılarınız için anlamsız olabilir. Bu ifadelerin sadece bir örnek olduğunu dersimiz boyunca unutmayınız.

Öncelikle, tamamlandının tanımı bir kontrol listesi gibi görünse de, Scrum literatürü içinde kontrol listesi ifadesi kullanılmaz. Bu durumu, doktorların veya avukatların kullandığı özel kelimeler gibi düşünebilirsiniz. Her disiplinin kendine özel kavramlarının olması normaldir. Önemli olan bu kavram yapısını bilmek ve diğer meslektaşlarla aynı dili konuşabilmektir.

Konumuza dönersek; bir ürün birikim öğesinin tamamlanmış olarak kabul edilmesi için aşağıdaki kriterlere uyması gerektiği gözükmektedir.

Bu listede ilk maddeye baktığımızda “Kabul Kriterlerinde belirtilen şartların sağlanması” ifadesi gözükmektedir. Bir önceki dersimizde, bu maddeler hakkında örnekler paylaşmıştık. Bu kriterler, genellikle ürünün nasıl gözükeceğini içeren özelliklerdir. Kabul kriterlerinin neler olduğunu görmek için 12.video olan Artırım ve Tamamlandının Tanımı adlı videoyu izlemenizi tavsiye ederiz.

Şu an ekranımızda ise ürünün etkin çalışabilmesi için uyulması gereken farklı kriterlerden de bahsedilmiştir. Bu kriterler, ürün sahibinin bilemeyeceği kriterler olabilir. Bu yüzden, bu kriterler, Scrum takımı tarafından hazırlanır.

Örneğin, hazırlanan kodun, uzman bir geliştirici tarafından gözden geçirilmesi kriteri, daha sonra oluşabilecek kusurları engelleyebilir ve deneyimsiz olan geliştirme ekibinin yeni şeyler öğrenmesini sağlayabilir.

Teknik dokümanın hazırlanmış olması ifadesi, ilgili sayfanın bilgi akışı veya süreç akışını gösteren içerikler olabilir. Bu bilgiler, baştan belgelenmediği takdirde, ve sistemin zamanla büyümesi durumunda, sistemin kontrolü imkansız hâle gelebilir.

Birim testinin geçmesi, hazırlanan fonksiyonun doğru çalışıp, çalışmadığını test etmek ve onaylamak iken, kabul testinden geçmek sistemin bir bütün olarak kabul edilebilir olmasıyla ilgili testlerdir.

Sistemin farklı web tarayıcıları üzerinden test edilmesi ve o tarayıcılarda da sorunsuz çalışması bir başka kriter olarak gözükmektedir. Benzer bir değerlendirme, mobil cihazlar için uygulanabilir. Oluşturduğumuz giriş sayfasının farklı cep telefonlarının ekranlarında nasıl gözüktüğü bir kabul kriteri olabilir.

Bütün bunlara ek olarak fonksiyonel olmayan gereksinimler altında performans, uygunluk ve güvenlik gibi kriterler tanımlanabilir ve üretilen birikim öğesinin bu kriterleri de sağlayıp, sağlamadığı denetlenmiş olur.

Bütün bu kriterlerin olumlu sonuç vermesi halinde, ilgili birikim öğesi “tamamlandı” olarak kabul edilmiş olacaktır.

Müşteri veya ürün sahibi, Sprint içinde geçen süreyi ve harcanan eforu sadece istenen ürünü üretmek olarak düşünmemelidir. Karmaşık bir projede, burada örnek olarak gözüken kabul kriterlerinin sayısı onlarca olabilir. Bu yüzden, Scrum ekipleri, ortaya çıkaracakları ürün birikim öğesinin bu kriterlere uyup uymadığını test etmek zorundadır. Bir projede, ekipleri acele ettirmek, diğer ifadeyle, az zamanda çok fazla şeyi talep etmek ve ekibe baskı kurmak, kalite kriterlerinin yeterince sağlanmadan ürünün teslim edilmesine sebep olur. Bu da, ortaya çıkan ürünün kalite sorunları yaşamasına, ve ekibin düzeltmeler yapmak için tekrar tekrar ürün üzerinde çalışmasına, neden olur.

11- Sprint Kapsamı ve Sprint Hedefi

Scrum’ın en kafa karıştırıcı kısımlarından biri, sprint kapsamı ile sprint hedefi arasındaki farkı anlamaktır. Sprint hedefi sabit kalmakla beraber, sprint kapsamı müzakereye açık bir konudur. Bu dersimizde bu konuyu tüm yönleriyle ele alacağız.

Hemen basit bir örnekle konuyu netleştirmeye çalışalım. Bu hafta sonu evinizde temizlik yapmaya karar verdiğinizi varsayalım. Bu çerçevede, sprintin amacını, temiz bir yaşam alanına kavuşmak şeklinde tanımlayabiliriz. Kapsam, bu hedefe ulaşmak için yapmak istediğiniz çalışmanın ne olduğudur.- Örneğin, Elektrik süpürgesiyle yerleri tozunu almak, ardından yerleri nemli bezle silmek, çamaşırları yıkamak, camları silmek, mutfak dolaplarının içini temizlemek şeklinde detaylar oluşturulabilir. Amaç aynı kaldığı sürece sprintin kapsamı ekip tarafından müzakere edilebilir.

Hafta sonu işe giriştikten sonra, eğer belirlediğiniz kapsamın yetişmeyeceğini fark ederseniz, kapsamı daraltabilirsiniz. Örneğin, mutfak dolaplarının içini temizlemeyi bir sonraki sprint’e bırakma kararı verebilirsiniz. Bu durumda, kapsamınız biraz değişmiştir, fakat temiz bir yere ulaşma hedefinizde değişiklik olmamıştır.

Bu yüzden, sprintin bir hedefinin olması sizi odaklanmanız gereken konu üzerinde, sabit tutacaktır. Hedefe odaklandığınız takdirde, çalışma kapsamınızın içine hiç bir zaman “arabanızı temizlemek” gibi bir aktivite girmeyecektir.

Bununla birlikte, başta hiç düşünmediğiniz detaylar, bir anda karşınıza çıkabilir ve kimi zaman sprint kapsamını, hatta ürün birikim listesini etkileyebilir. Bunu da bir örnekle açıklayalım. Hafta sonu temizliğe başladınız ve oturma odasındaki resim albümlerinin tozunu alırken fark ettiniz ki, pek çok aile resmi, albümlere girmeden karışık bir biçimde büyükçe bir kutunun içinde duruyor. Resimleri tarih sırasına göre albüme dizme fikri aklınıza gelebilir. Fakat bu işi baştan hiç düşünmemiştiniz ve o hafta sonu yapılacak temizlik kapsamına dahil etmemiştiniz. İşin büyüklüğüne göre, diğer Scrum ekibinin değerlendirmesine de başvurarak bu işi mevcut sprintin kapsamına alabilir veya ürün sahibine öneride bulunup, fotoğraf albümlerinin düzenlenmesini yeni bir ürün birikim listesi öğesi olarak ekletebilirsiniz.

Sprint hedefine doğru ilerlerken kesinlikle vazgeçilmez olan kriter, kalitedir. Kapsam içinde yapılacak çalışmaların ulaşılması gereken sonuçları için kabul kriterleri tanımlanmalıdır. Kabul kriterleri hakkında detaylı bilgi sonraki videolarımızın içinde yer alacaktır. Kaliteden ödün vermeyecek şekilde ilerlemek, bazen kapsamdan feragat etmeyi gerektirebilir ve bu durum normaldir.

Bu konuyla ilgili olarak, proje yönetiminde şu iki kavram arasındaki ödünleşmeyi sürekli dikkate almak gerekir. Bir ürünün sınıfı, o ürünün içindeki özelliklerinin sayısını ifade etsin. Müşterinize yüksek sınıflı bir ürün teslim etmeye çalıştığınızı varsayalım. Fakat, sizi o kadar acele ettiriyorlar ki, bazı özelliklerin çalışıp, çalışmadığından emin olmadan, yani test etmeye zaman kalmadan, ürünü teslim ediyorsunuz. Özelliği fazla, fakat çalışıp, çalışmadığından emin olmadığınız bir ürünü, müşterinize teslim etseniz, içiniz rahat olur muydu?

Buna karşılık, özelliği az, ama en azından çalıştığından emin olduğunuz bir ürünü, müşterimize teslim etseniz içiniz daha rahat olurdu, elbette. Şunu lütfen unutmayalım; kaliteden ödün verilmediği takdirde kapsamı genişletmek çok kolaydır. Fakat kalite sorunu yaşayan bir ürün, proje ekibinin sürekli hata düzeltmek için efor ve zaman harcamasına sebep olacaktır.

2- Scrum Çerçevesine Genel Bakış

Scrum, yeni ürün geliştirirken karmaşık işlerle başa çıkmak için kullanılan bir çerçevedir.

Sürekli değişen piyasa koşulları ve teknolojik gelişmelerden dolayı fazlasıyla belirsizlik yaşanan günümüzde, bir ürünün nasıl geliştirilmesi gerektiğini baştan düşünmek imkansızdır. Diğer bir ifadeyle, müşterilerin bundan altı ay sonra ne isteyeceği konusunda şimdiden net bir fikrimiz olamaz. Bu yüzden, gereksinimleri baştan detaylı anlamaya çalışmak ve buna göre ayrıntılı bir plan oluşturmak, değişimin yoğun olduğu sektörlerde işe yaramamaktadır.

Onun yerine, ürünü başarıya ulaştırmak için zaman kutuları ile çalışmak ve potansiyel değişikliklere hızlı adapte olabilmek daha önemli hale gelmiştir. Scrum, belirsizlikle başa çıkmak için zaman kutularının sonunda geri bildirimler almaya ve küçük artışlar yaparak ürünü geliştirmeyi sağlayan bir yaklaşımdır.

SCRUM, bir ürün geliştirmek için gereken tüm adımları, ürünün küçük bir parçası için yapmayı hedefler. Örneğin bir projedeki gereksinimleri toplama, tasarlama ve prototip oluşturma, geliştirme, test etme, dokümante etme gibi adımların hepsi sprint adı verilen sabit uzunlukta bir zaman kutusunun içine yerleştirilir.

İlk sprintten itibaren, ekip üyeleri, müşterilere piyasaya sürülmemiş olsa bile, çalışan, test edilmiş ve potansiyel olarak yetenekli bir ürün yaratmayı hedefler. Her sprintten sonra, ekip neyi başardıklarını müşteriye gösterir ve daha sonra ne yapacaklarını tartışır.

Şöyle bir kabul vardır: Müşterilerin gerçek ihtiyaçlarını anlayabilmeleri ve tarifleyebilmeleri için önce yanlış ürünü karşılarında görmeleri gerekir. Sonra kısa yinelemeler yani zaman kutuları ile müşteriler sürekli ekibe geri bildirim vererek ürünün iyileştirmesinde görev alırlar. Bu yöntem, müşterilerin istediği ve sevdiği bir ürüne ulaşma olasılığını önemli ölçüde artırır.

Bunu başarabilmek için, ekibin gereksinimleri anlaması, tasarım yapabilmesi, ürünü geliştirebilmesi ve test yapabilme becerisine sahip olması gerekir. Böylece, sprint sonunda potansiyel olarak müşterinin onay verebileceği ve çalışan bir ürün ortaya çıkmış olur.

Bir Scrum takımı, bir Scrum Master, ürün sahibi ve geliştiricilerden oluşur.

Ürün sahibi, ürün birikim listesi adı verilen özellikler listesini oluşturacak ve bu listeyi maksimum miktarda değer elde etmek için düzenleyecektir.

Geliştiriciler çalışır ve listedeki öğeleri sunulabilir bir ürün parçasına dönüştürmeyi hedefler.

Yol boyunca Scrum Master, ekibi sprint hedefine odaklar ve onları etkileyen tüm engellerin kaldırılmasına yardımcı olur.

Sprint’in son etkinliği, retrospektif toplantısıdır. Scrum takımı, sprintin nasıl gittiğine bakar ve iyileştirme noktaları bulur. Ardından bir sonraki sprintin planlaması ile süreç baştan başlatılır ve döngü tekrar eder.