Author: Gökrem TEKİR, PMP

Gökrem Tekir graduated from Anadolu University in 1997 as an Industrial Engineer. He worked as a project engineer in different companies in the production and service sector. He earned the PMP Certificate in 2004. After receiving the PMP Certificate, he continued his career as a Project Management Trainer and Consultant. Among the trainings he gave, there are topics such as Fundamentals of Project Management, Agile Project Management, Scrum Approach, Project Planning and Follow-up with Microsoft Project, PMP Exam Preparation. The consultancy services offered by Gökrem Tekir are the Establishment and Integration of Project Management Offices, Microsoft Project Server and Sharepoint Integration, Development of Enterprise-Specific Project Management Methods, Planning and Reporting of Projects Between Buyer and Sellers, Creation and Follow-up of Project Plans of Institutions, Projects of Employees. It is listed as Adapting to Management Methods. Gökrem Tekir is the author of the first Turkish-language Project Management book in 2006. In 2017, a much more comprehensive work titled "Our Life is the Project - Project Manager's Handbook" was also published. Gökrem Tekir continues to share information on social networks such as Youtube, Linkedin, Twitter and Instagram in order to spread his knowledge on project management. Gökrem Tekir continues his training and consultancy services within the body of Istanbul Kurumsal Gelisim Ltd. company.

Bitcoin $75.000 Altına Düştü: Ne Oldu ve Sırada Ne Var?

Evet, ben bir proje yönetimi danışmanıyım — ama bugün Bitcoin’in değeri hakkında bir yazı paylaşmak istiyorum. Kripto dünyasında profesyonel değilim, fakat bir BTC yatırımcısı olarak haberleri yakından takip ediyor ve bazen kendi tahminlerimi yapıyorum. Bugün sizlerle takip ettiğim gelişmeleri ve kişisel öngörülerimi paylaşmak istiyorum.

Kripto piyasası bir kez daha ne kadar dalgalı olabileceğini gösterdi. Bu sabah itibariyle Bitcoin’in değeri sert bir düşüşle 75.000 doların altına indi. Yaklaşık %9’luk bir değer kaybı yaşandı ve bu ani hareket birçok yatırımcıyı hazırlıksız yakaladı. Peki bu düşüşün arkasında ne var ve önümüzdeki hafta bizi neler bekliyor?

Haydi birlikte bu düşüşün başlıca nedenlerine ve yatırımcıların dikkat etmesi gereken sinyallere göz atalım.

1. Küresel Ticaret Gerilimleri Riskli Varlıkları Vurdu

Bu düşüşün en önemli tetikleyicilerinden biri kripto dünyası dışından geldi. ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa Birliği, Çin ve Japonya’dan yapılan ithalata yönelik geniş kapsamlı gümrük tarifeleri açıkladı. Bu gelişmeler küresel piyasalarda büyük bir belirsizlik yarattı ve hisse senetleri, emtialar ve — evet — dijital varlıklar dahil olmak üzere birçok yatırım aracında satış dalgasına yol açtı.

Geleneksel piyasalar sarsıldığında, Bitcoin gibi daha riskli yatırımlar genellikle ilk etkilenenlerden biri olur. Yatırımcılar bu tür dönemlerde altın ya da nakit gibi daha güvenli limanlara yönelir.

2. Teknik Bir Göstergede Tehlike: “Death Cross”

Teknik analiz açısından bakıldığında, analistler bir süredir yaklaşan “death cross” (ölüm kesişimi) formasyonu konusunda uyarıyordu. Bu formasyon, Bitcoin’in 50 günlük hareketli ortalamasının 200 günlük ortalamanın altına düşmesiyle oluşur ve genellikle düşüş trendlerinin habercisidir.

Bu kesişim tarihsel olarak önemli değer kayıplarının öncüsü olmuştur. Şu anda bu formasyonun oluşmak üzere olması, yatırımcılar arasında satış baskısını artırabilir.

3. Kurumsal Yatırımcıların Çekilmesi ve ETF’lerden Çıkışlar

Piyasadaki düşüşe katkı sağlayan bir diğer etken de kurumsal yatırımcıların davranışı. Yılın başında büyük ilgi gören spot Bitcoin ETF’lerinden geçtiğimiz hafta yalnızca bir günde 1 milyar doların üzerinde çıkış yaşandı. Bu durum, büyük yatırımcıların kâr realizasyonu yaptığı ya da küresel belirsizliklerden dolayı pozisyonlarını azalttığı şeklinde yorumlanıyor.

Önümüzdeki Hafta Neler Bekleniyor?

Yakın vadede olası senaryolardan bazıları şunlar:

Destek Seviyeleri: Eğer Bitcoin 73.000 doların altına düşerse, fiyatın hızla 70.000 ya da 68.000 dolara kadar gerileyebileceği öngörülüyor.
Piyasa Duyarlılığı: Eğer küresel tansiyon düşer ya da ETF çıkışları azalırsa, Bitcoin bir miktar toparlanabilir.
Teknik Sinyaller: Eğer death cross tamamlanırsa ve düşüş trendi devam ederse, fiyat üzerindeki baskı artabilir.

Her durumda, önümüzdeki 7–10 gün kısa vadeli yön açısından kritik olacak gibi görünüyor.

Yatırımcılar Ne Yapmalı?

Kriptodaki dalgalanma, aynı zamanda fırsatın da bedelidir. Bu belirsiz dönemlerde aşağıdaki stratejiler faydalı olabilir:

Panik Satışı Yapmayın: Piyasa düşüşlerine duygusal tepkiler vermek çoğu zaman zararla sonuçlanır.
Dolar Maliyet Ortalaması (DCA): Belirli aralıklarla küçük miktarlarda alım yapmak, ortalama maliyeti düşürmeye yardımcı olabilir.
Uzun Vadeli Hedefleri Gözden Geçirin: Eğer Bitcoin’e uzun vadeli inancınız varsa, kısa vadeli dalgalanmalar sizi yolunuzdan saptırmamalı.

Son Söz

Bitcoin yine hem makroekonomik hem de piyasa içi gelişmelerden etkileniyor. İster deneyimli bir yatırımcı olun ister kripto dünyasına yeni adım atmış olun, genel tabloyu anlayabilmek bu tür dönemlerde sakin kalmanıza yardımcı olur.

Bu yazı bir yatırım tavsiyesi değildir, sadece son gelişmeleri anlamanıza yardımcı olacak bir analizdir. Bilgilenin, sakin kalın ve her zaman kendi araştırmanızı yapmayı unutmayın.

Teknik Uzmanlıktan Liderliğe: Kariyer Gelişiminde Yönetim Becerilerinin Rolü

Teknik bilgi birikimi, günümüzün hızla gelişen ve dijitalleşen iş dünyasında büyük bir değer taşır. Yazılım geliştiriciler, veri analistleri, mühendisler, sistem yöneticileri gibi teknik uzmanlar, çoğu zaman problemleri çözme, sistemleri tasarlama, analiz yapma gibi alanlarda derin bilgiye ve yetkinliğe sahiptir. Ancak kariyer yolculuğu yalnızca teknik becerilerin derinleştirilmesiyle sınırlı değildir. Belirli bir deneyim seviyesine ulaştıktan sonra teknik uzmanlar, ister istemez yöneticilik rollerine doğru evrilir ya da kendilerini bu rollerin içinde bulurlar. Bu noktada, teknik uzmanların kariyerlerini sürdürülebilir ve etkili bir şekilde ilerletebilmeleri için yönetim becerilerini geliştirmeleri bir zorunluluk haline gelir.

Teknik Bilgi ile Sınırlı Kalmak: Kapanan Kapılar

Birçok teknik uzman, kariyerinin ilk yıllarında becerilerini teknik derinlikte ilerletmeyi hedefler. Programlama dillerinde ustalaşmak, sistem mimarileri hakkında bilgi sahibi olmak ya da karmaşık veri setleri üzerinde analizler yapmak öncelikli odak noktalarıdır. Bu dönemde insan yönetimi, stratejik planlama ya da iletişim becerileri genellikle arka planda kalır.

Ancak zamanla, yalnızca teknik bilgiyle devam eden bir kariyer çizgisi bir noktada tıkanabilir. Özellikle organizasyonlar, teknik bilginin yanı sıra liderlik vasıflarını da barındıran bireyleri terfi ettirmeyi tercih eder. Bunun nedeni açıktır: Yüksek performanslı takımlar yalnızca teknik bilgiyle değil, aynı zamanda etkili liderlik, vizyon, iletişim ve empati ile yönetilmelidir. Bu beceriler, teknik bilgiyi sürdürülebilir bir başarıya dönüştürmekte kilit rol oynar.

Yöneticilik Becerilerinin Önemi

Yöneticilik ya da liderlik becerileri çok yönlüdür. Bunların başında insan yönetimi, çatışma çözme, zaman yönetimi, karar alma, stratejik düşünme ve etkili iletişim gelir. Bir teknik uzmanın bu becerileri öğrenmesi, yalnızca kariyerinde bir üst seviyeye geçmesini sağlamakla kalmaz; aynı zamanda çalıştığı ekiplerin daha verimli ve mutlu olmasına katkıda bulunur.

İnsan Yönetimi ve İletişim Teknik uzmanlar çoğunlukla bireysel çalışmaya alışkındır. Ancak yöneticilik pozisyonunda olan biri, artık başkalarının sorumluluğunu üstlenmek zorundadır. Bir projede görev dağılımı yapmak, ekip içi dinamikleri yönetmek, bireylerin motivasyonunu sağlamak ve aynı zamanda şirketin hedeflerine uyumlu bir şekilde yön vermek, etkili bir insan yönetimi gerektirir. Empati kurmak, açık iletişim kurmak ve geri bildirim verme becerileri bu noktada büyük önem taşır.
Stratejik Düşünme ve Karar Alma Teknik insanlar genelde mikro düzeyde detaylarla çalışırken, yöneticilik makro düşünmeyi gerektirir. Şirketin uzun vadeli hedefleri, projelerin bütçeleri, kaynak planlaması gibi daha geniş perspektifte düşünmeyi gerektiren konular yöneticilik sorumluluğunun bir parçasıdır. Bu yüzden teknik uzmanların yalnızca kod ya da devre değil, aynı zamanda strateji ve vizyon üzerine de kafa yorması gerekir.
Mentorluk ve Bilgi Aktarımı Yönetim becerileri, sadece performans odaklı değildir. Aynı zamanda teknik bilgi birikiminin paylaşılması ve gelecek nesillere aktarılması açısından da kritiktir. Genç çalışanlara mentorluk yapmak, onların gelişimine katkıda bulunmak ve bir öğrenme kültürü oluşturmak, deneyimli teknik uzmanların en değerli katkılarından biridir.

Yönetim Becerileri Nasıl Geliştirilir?

Peki teknik geçmişe sahip biri, bu becerileri nasıl kazanabilir?

Eğitim ve Sertifikalar: Proje yönetimi (örneğin PMP), liderlik eğitimleri, koçluk programları, etkili iletişim atölyeleri bu süreçte oldukça faydalı olabilir.
Kitap ve Kaynaklar: Liderlik, organizasyonel davranış, takım yönetimi gibi konular üzerine yazılmış birçok kaliteli kaynak bulunmaktadır. Özellikle Harvard Business Review gibi yayınlar teknik profesyoneller için kolay anlaşılır ve uygulanabilir bilgiler sunar.
Rol Modeller ve Mentorlar: Kendi yöneticilerinden ya da başarılı buldukları liderlerden öğrenmek, teknik uzmanların vizyonlarını genişletmelerine yardımcı olur.
Deneyim Yoluyla Öğrenme: Küçük bir ekibin yönetilmesi, bir projede liderlik görevi üstlenmek gibi fırsatlar teknik uzmanların gerçek hayatta liderlik becerilerini sınayarak geliştirmelerine olanak tanır.

Zihin Haritasının Değişmesi: Bireysel Başarıdan Ekip Başarısına

Birçok teknik uzman, iş hayatının ilk yıllarında bireysel başarılarla ödüllendirilir. Yazdığı başarılı bir kod, çözdüğü karmaşık bir problem, bireysel katkıları öne çıkarır. Ancak yöneticilik, bu düşünce yapısının değişmesini gerektirir. Artık önemli olan, ekip olarak başarıya ulaşmaktır. Takım arkadaşlarının başarılarıyla gurur duymak, onların gelişimine katkıda bulunmak, liderliğin temel bileşenlerindendir.

Bu nedenle, “Ben yaparım” anlayışından “Nasıl birlikte başarabiliriz?” anlayışına geçmek, teknik bir uzmanın yöneticiliğe geçiş sürecindeki en önemli zihinsel dönüşümlerden biridir.

Teknik İnsanlar İçin Yönetim: Bir Zorunluluk mu, Seçim mi?

Bazı teknik uzmanlar, yöneticilik rollerine ilgi duymayabilir. Bu durum tamamen doğaldır. Ancak liderlik yalnızca resmi bir pozisyon değildir. Teknik bir kişi, ekibin içinde “gayriresmi lider” olarak da yönlendirici olabilir. Bilgi paylaşımı yaparak, diğerlerine örnek olarak, süreçleri iyileştirerek liderlik rolünü üstlenebilir. Bu yönüyle bakıldığında, yöneticilik becerileri yalnızca kariyer basamaklarını tırmanmak için değil, iş yerinde etkili bir çalışan olmak için de gereklidir.

Sonuç: Teknik Becerilerle Yönetim Becerilerini Harmanlamak

Teknik bilgi birikimi, iş dünyasında sizi başlatır; ama sürdürülebilir başarı için yönetim becerileri ile desteklenmesi gerekir. Bu beceriler, sadece terfi etmek için değil, aynı zamanda iş yerinde değer yaratmak, ekiplerin gelişimini desteklemek ve bilgi birikimini gelecek nesillere aktarmak için de gereklidir.

Teknik uzmanlar, belirli bir noktadan sonra bireysel başarıdan çok daha fazlasına ihtiyaç duyarlar. Bu noktada liderlik vasıfları, kariyer yolculuğunun olmazsa olmazıdır. Yani, teknik bilginin gücü, etkili liderlikle birleştiğinde, ortaya yalnızca başarılı bireyler değil, başarılı ekipler ve sürdürülebilir organizasyonlar çıkar.

PMI® Onaylı – Proje Yönetimi Uzmanlığı Sertifika Programı (Nisan Programı)

1- Eğitim Tarihleri: 15 – 17 – 22 – 24 – 29 Nisan – 6 – 8 – 13 – 15 – 20 – 22 – 27 Mayıs 2025

Salı ve Perşembe / 19:30 – 22:30 (Akşam Programı/Zoom)

2- Eğitim Tarihleri: 19 – 20 – 26 – 27 Nisan – 3 – 4 – 10 – 11 – 24 Mayıs 2025

Cumartesi ve Pazar / 09:30 – 13:30 (Zoom)

Proje Başarısını Gölgeleyen Sessizlik: Üst Düzey Yöneticilerin İlgisizliği ve Sonuçları

Photo by RDNE Stock project on Pexels.com

Proje yönetimi disiplininde başarıya ulaşmanın temel faktörlerinden biri, doğru paydaşların zamanında ve etkili bir şekilde sürece dahil edilmesidir. Bu bağlamda, özellikle üst düzey yöneticiler, yani genellikle proje sponsoru ya da kilit karar vericiler, projeye yön veren ve kritik kararların alınmasını sağlayan kişilerdir. Ancak ideal senaryolar her zaman gerçekleşmez. Bazı durumlarda, bu yöneticiler projeye yeterince zaman ayırmaz, gerekli ilgiyi göstermez veya sürecin kritik aşamalarında ortada görünmezler.

Bu yazıda, projeye yön vermesi gereken ancak projeye yeterince ilgi göstermeyen bir üst düzey yöneticinin yaratabileceği riskleri, bu durumun proje ekibi üzerindeki etkilerini ve bu durumla nasıl başa çıkılabileceğini inceleyeceğiz.

Durumun Tanımı

Projede ilerleme kaydedilmektedir, ekip belirlenen takvim doğrultusunda çalışmakta ve teknik çıktılar üretmektedir. Ancak projeye yön vermesi beklenen üst düzey yönetici (örneğin bir sponsor, bölüm başkanı veya stratejik karar verici), proje başlangıcında kısa bir onay vermiş ve ardından sürece neredeyse hiç dahil olmamıştır. Gerektiğinde karar almakta gecikmekte, toplantılara katılmamakta ya da sadece yüzeysel bir katılım göstermektedir.

Sonuç olarak, ekip yönsüzlük hissine kapılmakta, kararların gecikmesi nedeniyle teslimatlar aksamakta ve paydaşlar arasında güven erozyonu yaşanmaktadır.

Bu İlgisizlik Neden Tehlikelidir?

1. Karar Alma Süreçleri Aksar

Yönetici onayına ihtiyaç duyulan kritik kararların gecikmesi, tüm proje planını etkiler. Alternatif çözüm yolları değerlendirilemez ve bazı fırsatlar kaçırılabilir.

2. Proje Ekibi Motive Olmaz

Üst düzey yöneticinin projeye olan ilgisizliği, ekibin yaptığı işin kurumsal düzeyde değer görmediği algısını yaratır. Bu da moral bozukluğu ve verimlilikte düşüşe neden olabilir.

3. Paydaşların Güveni Zedelenir

Anahtar paydaşlar, liderlik eksikliği hissedebilir ve proje başarısı konusunda şüphe duymaya başlayabilir.

4. Stratejik Uyum Kaybolur

Sponsor ilgisiz olduğunda, projenin organizasyonel hedeflerle olan bağı zayıflar. Proje teknik olarak ilerliyor gibi görünse de, işin büyük resmiyle olan bağlantısı kopabilir.

Proje Yöneticisinin Rolü Bu Noktada Ne Olmalı?

Proje yöneticisi, bu karmaşık ve hassas durumu yönetirken hem stratejik düşünebilmeli hem de diplomatik bir iletişim dili kullanmalıdır. İşte atılabilecek kapsamlı adımlar:

1. Durumu Tanımla ve Belgele

Proje yöneticisi, yöneticinin katılım eksikliğinin proje üzerindeki etkilerini net şekilde analiz etmeli ve örneklerle belgelemedir.

• Hangi kararlar alınamadı?

• Hangi riskler yeterince değerlendirilmeden ertelendi?

• Geciken onaylar nedeniyle hangi teslimatlar sarktı?

Bu tür verilerle hazırlanan bir iç rapor, yöneticinin dikkatini çekmek için objektif ve ikna edici bir araç olabilir.

2. Proje Sponsoruyla Birebir Görüşme Yap

Konuyu e-posta üzerinden değil, yüz yüze ya da video konferans aracılığıyla görüşmek çok daha etkilidir. Görüşmede:

• Projeye olan katkısının kritik olduğu vurgulanmalı,

• İlgisizliğin teknik değil, stratejik sonuçlar doğurduğu anlatılmalı,

• Desteğinin ne şekilde (örneğin haftalık 15 dakikalık kontrol görüşmeleri) organize edilebileceği önerilmelidir.

Bu görüşmede suçlama değil, çözüm odaklı ve yapıcı bir dil tercih edilmelidir. Proje yöneticisinin amacı, yöneticinin ilgisini çekmek değil, onun etkili ve görünür destek sağlayan bir sponsor haline gelmesini sağlamaktır.

3. Alternatif Temsilci Atanmasını Teşvik Et

Sponsorun zaman ayıramaması durumunda, kendisinin yerine karar alma yetkisi olan bir temsilci (örneğin bir müdür yardımcısı veya PMO lideri) görevlendirilmesi önerilebilir. Bu kişi, hızlı karar alma mekanizmasını devrede tutarak projenin ilerlemesini sağlayabilir.

4. Görünürlüğü Artıran Basit Bilgilendirme Mekanizmaları Kur

Sponsorun efor göstermeden bilgiye ulaşabileceği bir yapı kurulmalıdır:

• 1 sayfalık haftalık özet raporlar (dashboard formatında),

• Kritik karar noktalarının vurgulandığı kısa bültenler,

• Gantt şeması üzerinde kırmızı/yellow flag gösterimi gibi görsel destekler.

Amaç, sponsoru detaylarla boğmadan bilgiye erişimini artırmaktır.

5. Yönetim Komitesini Dahil Et

Proje, yönetim komitesine düzenli raporlama yapıyorsa, bu komiteye durumu özetleyerek daha üst seviyeden destek alınabilir. Komite üyeleri, sponsorun görevini yerine getirmesi için dolaylı baskı unsuru oluşturabilir.

6. Paydaş Katılım Planını Güncelle ve Paylaş

PMBOK® Guide kapsamında tanımlanan Stakeholder Engagement Plan, sponsorun ilgisizliğini belgelemek ve diğer paydaşlara şeffaflık sağlamak için güncellenmelidir. Bu plan üzerinde sponsorun mevcut katılım seviyesi ile hedeflenen katılım seviyesi karşılaştırılabilir.

7. Ekibi Bilinçlendir ve Motive Et

Sponsor ilgisizliği, ekip üzerinde negatif etki yaratabilir. Bu nedenle proje yöneticisi, ekibe sürecin kontrol altında olduğunu, çözüm için gerekli adımların atıldığını anlatmalıdır. Ekip motivasyonu, liderliğin görünürlüğünden çok, güven verici iletişim ile sürdürülebilir.

8. Kapsam, Zaman ve Bütçe Yönetimine Özel Dikkat Göster

Sponsor desteği eksik olduğunda, özellikle kapsam değişikliklerinin kontrolü daha da zorlaşır. Proje yöneticisi, değişiklik taleplerine karşı daha temkinli, zaman çizelgesine karşı daha proaktif ve maliyet risklerine karşı daha tetikte olmalıdır.

9. Proje Sonrası Geribildirim Sürecini Güçlendir

Proje sona erdiğinde, “lessons learned” oturumunda sponsor ilgisizliğinin projeyi nasıl etkilediği de resmi şekilde belgelenmeli ve kurumun kurumsal hafızasına aktarılmalıdır. Böylece benzer durumların tekrar yaşanmasının önüne geçilebilir.

Kurum Kültürü ve Yapısal Önlemler

Bu tür sorunlar çoğu zaman bireysel olmaktan öte, kurumun proje yönetimi olgunluğu ile ilgilidir. Uzun vadede aşağıdaki adımlar değerlendirilebilir:

• Üst düzey yöneticilere proje sponsoru rolüne yönelik eğitim verilmesi

• Sponsorluk çerçevesinin yazılı olarak tanımlandığı bir “Sponsorluk Rehberi” oluşturulması

• PMO’nun (Proje Yönetim Ofisi) sponsorluk süreçlerini destekleyici roller üstlenmesi

• Kurum içi teşvik sistemlerinde sponsor performansının değerlendirme kriterlerine eklenmesi

Sonuç

Bir projenin başarısı, sadece ekiplerin teknik yeterliliğine değil, aynı zamanda stratejik yönlendirme ve organizasyonel destek düzeyine bağlıdır. İlgisiz ya da görünmeyen bir üst düzey yönetici, projeyi yönsüz bırakabilir ve belirsizlik yaratabilir. Proje yöneticisinin bu gibi durumlarda sergileyeceği proaktif, yapıcı ve diplomatik tutum, hem projenin rotasını koruyacak hem de paydaşların güvenini yeniden inşa edecektir.

PMI® Onaylı – Proje Yönetimi Uzmanlığı Sertifika Programı (Nisan Programı)

1- Eğitim Tarihleri: 15 – 17 – 22 – 24 – 29 Nisan – 6 – 8 – 13 – 15 – 20 – 22 – 27 Mayıs 2025

Salı ve Perşembe / 19:30 – 22:30 (Akşam Programı/Zoom)

2- Eğitim Tarihleri: 19 – 20 – 26 – 27 Nisan – 3 – 4 – 10 – 11 – 24 Mayıs 2025

Cumartesi ve Pazar / 09:30 – 13:30 (Zoom)

Duygusal Zekâdan Yapay Zekâya Geçiş: İnsan ve Makine Arasındaki Zekâ Yolculuğu

21. yüzyıl, insanlık tarihinin en hızlı değişen dönemlerinden biri olarak öne çıkıyor. Teknoloji, her geçen gün daha karmaşık hale gelirken, iş dünyası, eğitim, sağlık ve sosyal yaşam gibi pek çok alanda yapay zekâ (YZ) sistemleri etkisini artırıyor. Ancak bu gelişmelerin merkezinde hâlâ insan var. İnsan zekâsı denildiğinde ise yalnızca IQ’dan, yani bilişsel kapasiteden bahsetmek yeterli değil. Son yıllarda giderek önem kazanan duygusal zekâ (EQ), bireylerin hem özel yaşamlarında hem de profesyonel dünyada başarılı olmasında kritik bir rol oynuyor.

Bu yazıda, duygusal zekânın insan etkileşimlerindeki rolü ile yapay zekânın algoritmik kapasitesi arasındaki farklar ele alınacak, ardından bu iki kavramın birbirini nasıl tamamladığı ve gelecekte nasıl bir birleşime evrilebileceği tartışılacaktır.

Duygusal Zekâ Nedir ve Neden Önemlidir?

Duygusal zekâ, ilk kez 1990’lı yıllarda psikologlar Peter Salovey ve John D. Mayer tarafından tanımlanmış, daha sonra Daniel Goleman’ın çalışmaları ile geniş kitlelere ulaşmıştır. EQ, bireyin kendi duygularını tanıma, yönetme, başkalarının duygularını anlama ve bu duygulara uygun şekilde tepki verme becerisini ifade eder.

Özellikle liderlik, takım çalışması, müşteri ilişkileri ve kriz yönetimi gibi alanlarda duygusal zekâ, teknik becerilerin önüne geçebilir. Çünkü insanlar karar verirken yalnızca mantıkla değil, duygularla da hareket eder. Empati kurabilen, açık iletişim kuran, stresle baş edebilen bireyler, hem kendilerini hem çevrelerini olumlu yönde etkiler.

Yapay Zekâ: Mantıksal ve Hesaplamalı Gücün Zirvesi

Yapay zekâ ise insanların bilişsel yetilerini taklit eden bilgisayar sistemlerini ifade eder. Öğrenme, analiz etme, karar verme gibi süreçleri algoritmalarla gerçekleştiren YZ; özellikle büyük veri analizi, tahminleme ve otomasyon konularında çığır açmıştır.

Bugün YZ; finansal tahminlerden sağlık teşhislerine, sürücüsüz araçlardan müşteri hizmetlerine kadar sayısız alanda kullanılmaktadır. Ancak yapay zekâ, henüz insanların duygusal zekâsına tam olarak yaklaşabilmiş değildir. Bir algoritma ne kadar gelişmiş olursa olsun, bir insanın gözünden anladığı hüznü ya da ses tonundan algıladığı öfkeyi sezme konusunda hâlâ sınırlıdır.

EQ ve AI: Farklı Zekâ Türlerinin Bütünleşmesi

Duygusal zekâ ile yapay zekâ ilk bakışta birbirine zıt gibi görünse de, aslında birbirlerini tamamlayan iki güçtür. EQ, insan ilişkilerinde başarıyı artırırken; YZ, bilgiye daha hızlı ve doğru ulaşmayı sağlar. Günümüz iş dünyasında, hem duygusal hem dijital zekâyı bir araya getirebilen bireyler “hibrit profesyonel” olarak tanımlanmakta ve geleceğin liderleri olarak görülmektedir.

Örneğin bir çağrı merkezinde çalışan müşteri temsilcisi düşünelim. Müşterinin ses tonundan kızgın olduğunu anlayarak onu yatıştırmak, EQ becerisidir. Ancak bu temsilcinin ekranına, müşterinin geçmiş sorunları ve çözüm önerileriyle ilgili bilgileri saniyeler içinde getiren bir yapay zekâ sistemi de devrededir. Bu iki sistemin birlikte çalışması, hem müşteri memnuniyetini artırır hem de çalışan verimliliğini destekler.

Yapay Zekânın Duyguları Anlamaya Çalışması: Duygusal Yapay Zekâ (Affective AI)

Yapay zekânın gelişimiyle birlikte artık makinelerin de duyguları tanıma çabaları gündeme gelmiştir. Bu alana “duygusal yapay zekâ” veya “affective AI” denir. Affective AI; yüz ifadelerini, ses tonlarını, beden dilini ve dil analizini kullanarak insanların duygusal durumlarını algılamaya çalışır.

Örneğin bazı ileri düzey müşteri hizmeti sistemleri, müşterinin sesindeki gerginliği algılayıp, onu doğrudan bir insan temsilciye yönlendirebilir. Eğitim teknolojilerinde ise öğrencinin yüz ifadesinden sıkıldığını anlayan bir yazılım, konuyu daha etkileşimli hale getirebilir.

Ancak burada dikkat edilmesi gereken temel konu, mahremiyet ve etik sınırların korunmasıdır. Duyguları algılayan bir sistemin, bu bilgileri nasıl kullandığı, bireyin rızası ve güvenliği açısından kritik önemdedir.

EQ ve AI’ın Geleceği: Rekabet mi, İş Birliği mi?

Bazı eleştirmenler, yapay zekânın ilerlemesiyle birlikte insani becerilerin ikinci planda kalacağından endişe etmektedir. Oysa geleceğin iş dünyasında başarı, makinelerle rekabet etmekten çok, onlarla iş birliği kurabilen bireylerde olacaktır. EQ sahibi bireyler, yalnızca teknolojiyle değil, insanlarla olan etkileşimleri sayesinde fark yaratacaktır.

Eğitim sistemleri de bu dönüşüme ayak uydurmalı; sadece kodlama ya da veri okuryazarlığı değil, aynı zamanda duygusal farkındalık, empati ve iletişim becerilerini de önceliklendirmelidir. Aynı şekilde, YZ sistemlerinin geliştirilmesinde çalışan mühendis ve yazılımcıların da, insan psikolojisi ve davranış bilimleri konusunda temel bilgi sahibi olmaları gerekecektir.

Sonuç: Zekânın Geleceği Hem Duygusal Hem Dijital

Duygusal zekâ ve yapay zekâ, insanlığın bugünü ve yarınına dair iki farklı ama tamamlayıcı perspektif sunar. EQ, insan olmanın özünü temsil ederken; YZ, insanın teknik kapasitesini genişleten bir araçtır. Birlikte kullanıldıklarında, hem bireysel hem toplumsal düzeyde büyük değer yaratabilirler.

Gelecek, yalnızca makineleri anlayan değil, insanı da anlayan sistemlerin çağı olacak. Ve bu çağda en başarılı olanlar, hem duygularını yönetebilen hem de teknolojiyi etkili kullanabilen bireyler olacaktır.

Çok Kültürlü Proje Ekibinde İletişim Zorluklarının Üstesinden Gelmek: Bir Proje Yöneticisinin Yaklaşımı

Günümüzün birbirine bağlı dünyasında, proje ekipleri giderek daha fazla kültürel, dilsel ve coğrafi açıdan çeşitli bireylerden oluşmaktadır. Bu çeşitlilik, projeye taze bakış açıları ve yenilikçi fikirler katarken, aynı zamanda bazı benzersiz zorlukları da beraberinde getirir—özellikle iletişim alanında. Dil engelleri ve kültürel yanlış anlamalar, uygun şekilde ele alınmazsa, hızla kafa karışıklığına, çatışmalara ve düşen ekip performansına yol açabilir.

Bir proje yöneticisi olarak, bu engellerin yalnızca farkında olmakla kalmayıp, aynı zamanda onları etkili bir şekilde yönetmek de sizin sorumluluğunuzdadır. Bu makale, iletişim sorunlarını çözmek, ekip uyumunu artırmak ve çok kültürlü proje ekiplerinde performansı geliştirmek için atabileceğiniz pratik adımları ortaya koymaktadır.

1. Sorunun Doğasını Kabul Edin

Herhangi bir problemi çözmenin ilk adımı, onun varlığını kabul etmektir. Çok kültürlü bir ekipte iletişim sorunları bazen çok açık olmayabilir ve ekip üyeleri bu sorunları dile getirmekten çekinebilirler. Bu yüzden proje yöneticisi olarak, ekibinizin kendilerini rahat hissettiği, açık iletişimin teşvik edildiği güvenli bir ortam oluşturmanız gerekir. Bu, birebir görüşmelerle veya takım toplantılarıyla sağlanabilir.

2. Ortak Bir Dil Belirleyin ve Beklentileri Netleştirin

Ekip üyeleri ortak bir dili konuşuyor olabilir, ancak dil seviyeleri farklı olabilir. Bu nedenle proje boyunca kullanılacak ortak çalışma dilini (örneğin İngilizce) resmi olarak belirlemek önemlidir. Ayrıca, iletişimle ilgili beklentileri de netleştirmelisiniz:

• Güncellemeler ne zaman ve nasıl paylaşılacak?

• Belgelerde hangi dil ve format kullanılacak?

• Hangi araçlar (e-posta, Slack, Teams vb.) hangi amaçlarla kullanılacak?

Standart bir iletişim protokolü oluşturmak, yanlış anlamaların önüne geçer ve herkesin aynı dili konuşmasını sağlar.

3. Kültürel Farkındalığı Teşvik Edin

Kültürel farklılıklar sadece dil ile sınırlı değildir. İnsanların geri bildirim verme şekli, otoriteye yaklaşımı, çatışma çözümü ve karar alma süreçleri de kültürden kültüre değişiklik gösterir. Örneğin bazı kültürlerde doğrudan konuşmak cesaret sayılırken, diğerlerinde bu kaba bulunabilir.

Bu nedenle, kültürel farkındalığı artırıcı etkinlikler düzenlemek faydalı olabilir. Ekip üyelerinin kendi kültürel alışkanlıklarını, iş yapış biçimlerini paylaşmaları empatiyi artırır. Proje yöneticisi olarak siz de kültürel hassasiyeti örneklemeli, beden dilinize, kelime seçiminize ve iletişim tarzınıza dikkat etmelisiniz.

4. Teknolojiyi Kullanın

Teknolojik araçlar, dil engellerini azaltmada büyük bir rol oynayabilir. Toplantılarda canlı altyazılar, çeviri uygulamaları veya otomatik transkript araçları kullanmak, özellikle dil yeterliliği düşük olan üyeler için faydalı olabilir.

Ayrıca görsel destekli anlatımlar (şemalar, diyagramlar, tablolar vb.) soyut ifadelerin somutlaştırılmasına yardımcı olur. Toplantıların ardından yazılı özetlerin paylaşılması, herkesin içeriği kendi hızında sindirmesine olanak tanır.

5. Aktif Dinlemeyi ve Anlamayı Teşvik Edin

Etkili iletişim sadece konuşmak değil, aynı zamanda anlamaktır. Ekip üyelerini aktif dinleme konusunda teşvik edin: duyduklarını özetlemelerini, doğrulama sormalarını ve gerektiğinde açıklama istemelerini normalleştirin.

Siz de örnek olun:

• Yavaş ve net konuşun.

• Jargon, deyim ya da kısaltmalardan kaçının.

• Ana noktaları özetleyin ve sorulara açık olun.

• Herkesin aynı noktada olup olmadığını düzenli kontrol edin.

6. Uyum İçin Sosyal Etkinlikler Planlayın

Teknik uyum kadar sosyal uyum da önemlidir. Kültürel farklılıkların olduğu ekiplerde birlikte vakit geçirmek, samimiyeti ve güveni artırır. Önerilen bazı etkinlikler:

• Ulusal bayramların ya da özel günlerin birlikte kutlanması

• Sanal kahve sohbetleri veya hikâye paylaşım oturumları

• Toplantı yönetimini dönüşümlü olarak ekip üyelerine verme

Bu tür etkinlikler, ekip üyelerini sadece bir iş rolü değil, bir birey olarak tanımayı sağlar.

7. Sürekli Eğitim ve Destek Sağlayın

İletişim sorunlarını çözmek bir kerelik bir çaba değildir. Bu süreç süreklilik gerektirir. Ekip üyelerine dil eğitimi ya da kültürler arası iletişim seminerleri sunmak, onların yetkinliklerini zamanla artıracaktır.

Yeni başlayanlara ekip içi iletişim kuralları açıkça anlatılmalı, deneyimli üyeler için ise periyodik hatırlatmalar yapılmalıdır.

8. Süreci İzleyin ve Gerekirse Stratejinizi Güncelleyin

Alınan önlemlerin işe yarayıp yaramadığını izlemek önemlidir. Bu, anketler, birebir geri bildirim görüşmeleri veya retrospektif toplantılar aracılığıyla yapılabilir. Gerekirse stratejiler revize edilmelidir.

Örneğin:

• Daha az hata veya tekrar çalışma

• Artan görev tamamlama oranı

• Olumlu ekip geri bildirimi

Bu gibi metrikler, gelişimi ölçmenize yardımcı olur.

Sonuç

Çok kültürlü bir proje ekibini yönetmek; özellikle iletişim konusunda bazı zorluklar sunsa da, iyi yönetildiğinde büyük bir avantaj haline gelir. Proje yöneticisi olarak, iletişim protokolleri oluşturmak, kültürel farkındalığı teşvik etmek, teknolojiden yararlanmak ve açık iletişimi sürekli desteklemek, başarıya giden yolda size rehberlik edecektir.

Bu yaklaşımlar sayesinde, iletişim engellerinin ötesine geçerek ekip içinde güçlü bir uyum sağlayabilir ve projenizin performansını en üst düzeye çıkarabilirsiniz. Zorluklardan sinerjiye uzanan bu yolculuk, hem ekip üyeleri hem de proje yöneticileri için gelişim fırsatlarıyla doludur.

Örnek PMP Sorusu

Çok kültürlü bir ekiple yürütülen bir projede, dil engelleri ve kültürel yanlış anlamalar nedeniyle iletişim sorunları ortaya çıkmıştır. Proje yöneticisi olarak, bu zorlukları ele almayı hedefliyorsunuz. Ekip uyumunu ve performansını artırmak için hangi adımları atarsınız?

a) Tüm ekip üyeleri için zorunlu dil dersleri başlatarak herkesin tek bir ortak dilde akıcılık kazanmasını sağlamak.

b) Ortak bir ekip dili oluşturmak; kültürler arası iletişim ile anlayışı vurgulayan ekip geliştirme faaliyetleri düzenlemek gibi çeşitlilik ve kapsayıcılık stratejilerini uygulamak.

c) Proje görevlerini yeniden atayarak ekip üyelerinin yalnızca benzer kültürel geçmişe sahip kişilerle çalışmasını sağlayarak yanlış anlamaların olasılığını azaltmak.

d) Kişisel ilişkilerin profesyonel iletişim engellerini aşmasını umarak iş dışındaki gayri resmi sosyal etkinlikleri teşvik etmek.

PMP Sertifikasının Diğer Sertifikalara Göre Önemi

Günümüz iş dünyasında proje yönetimi becerileri giderek daha fazla talep görmektedir. Şirketler, projelerini daha verimli yönetmek, bütçe ve zaman hedeflerine sadık kalmak ve riskleri minimize etmek için profesyonel proje yöneticilerine ihtiyaç duymaktadır. Bu noktada, Project Management Professional (PMP®) sertifikası, proje yönetimi alanında en prestijli ve global olarak en çok tanınan sertifikalardan biri olarak öne çıkmaktadır. Peki, PMP sertifikası neden diğer proje yönetimi sertifikalarına göre daha önemli bir yere sahiptir? İşte PMP sertifikasını öne çıkaran başlıca faktörler:

1. Global Tanınırlık ve Güvenilirlik

PMP sertifikası, Project Management Institute (PMI®) tarafından verilen ve dünya çapında tanınan bir sertifikadır. Dünya genelinde 1.5 milyondan fazla PMP sertifikalı profesyonel bulunmaktadır ve birçok uluslararası şirket, proje yöneticilerinde bu sertifikayı zorunlu bir kriter olarak görmektedir. PMP, ISO 9001:2015 sertifikasına sahip olup kalite standartlarına uygunluğu kanıtlanmış bir belgedir. Bu, PMP sertifikasının güvenilirliğini artıran önemli bir faktördür.

2. PMP, Pratik ve Kapsamlı Bir Çerçeve Sunar

PMP sertifikası, PMBOK® Guide (Project Management Body of Knowledge) temel alınarak oluşturulmuştur. PMP sınavı;

Çevik (Agile), öngörücü (Predictive) ve hibrit proje yönetim metodolojilerini kapsar,
En iyi uygulamaları ve gerçek hayatta uygulanabilir çözümleri öğretir,
İletişim, liderlik, risk yönetimi, paydaş yönetimi ve stratejik uyum gibi alanlarda derinlemesine bilgi verir.

Bu kapsamlı yaklaşım, PMP’yi birçok spesifik ve dar kapsamlı proje yönetimi sertifikasından ayıran en büyük farklardan biridir.

3. PMP Sahiplerine Daha Yüksek Maaş ve İş Fırsatları

PMI tarafından yayınlanan Earnings Power: Project Management Salary Survey raporuna göre, PMP sertifikalı profesyoneller PMP’siz meslektaşlarına göre ortalama %20 daha yüksek maaş almaktadır. PMP sertifikası, kariyer ilerlemesini hızlandıran ve global pazarda rekabet avantajı sağlayan bir unsurdur. Özellikle büyük şirketlerde ve uluslararası organizasyonlarda proje yöneticileri için PMP sertifikasına sahip olmak, işe alım sürecinde önemli bir avantajdır.

4. PMP, Deneyim ve Uzmanlığı Kanıtlar

Diğer birçok sertifikadan farklı olarak PMP’ye sahip olabilmek için yalnızca sınavı geçmek yeterli değildir. PMP sertifikası almak için adayların;

En az 36 ila 60 ay arasında proje yönetimi deneyimine sahip olması,
35 saatlik proje yönetimi eğitimi almış olması,
Zorlu bir sınavı başarıyla tamamlamış olması gerekir.

Bu kriterler, PMP sertifikasının yalnızca teorik bilgiye değil, aynı zamanda gerçek dünya deneyimine dayandığını gösterir. PMP sertifikası, kişinin sadece metodolojileri bilmekle kalmayıp, bunları uygulama yetkinliğine sahip olduğunu da kanıtlar.

5. PMP, Proje Yönetimi Kariyerinde Sürekli Öğrenmeyi Destekler

PMP sertifikası alındıktan sonra, profesyonellerin her üç yılda bir 60 PDU (Professional Development Unit) toplamasıgerekmektedir. Bu, PMP sertifikalı kişilerin sürekli olarak proje yönetimi alanındaki yeni trendleri takip etmelerini ve kendilerini geliştirmelerini sağlar. PMP’nin sunduğu bu sürekli öğrenme gerekliliği, diğer birçok sertifikaya kıyasla onu daha dinamik ve güncel bir sertifika haline getirir.

Diğer Sertifikalar ile PMP’nin Karşılaştırılması

Sertifika	Veren Kuruluş	Kapsam	PMP’ye Göre Farklılık
PMP (Project Management Professional)	PMI	Öngörücü, Çevik, Hibrit Proje Yönetimi	Küresel standart, en prestijli proje yönetimi sertifikası
CAPM (Certified Associate in Project Management)	PMI	Giriş seviyesi, temel bilgiler	PMP’nin daha az deneyim gerektiren versiyonu
PRINCE2 Practitioner	AXELOS	Süreç tabanlı proje yönetimi	Daha çok Avrupa ve İngiltere’de tercih edilir, PMP kadar geniş kapsamlı değildir
CSM (Certified Scrum Master)	Scrum Alliance	Çevik proje yönetimi (Scrum)	Sadece Scrum metodolojisine odaklanır, PMP kadar kapsamlı değildir
AgilePM	APMG International	Çevik proje yönetimi	PMP’nin çevik kapsamı kadar detaylı değildir

Sonuç: PMP Neden Önemli?

PMP sertifikası, proje yönetimi alanında en kapsamlı, en çok talep edilen ve en prestijli sertifikalardan biridir. Küresel tanınırlığı, maaş avantajları, geniş metodoloji kapsamı ve sürekli gelişimi teşvik etmesi nedeniyle, proje yönetimi kariyerinde ilerlemek isteyen profesyoneller için büyük bir fark yaratır. PMP sertifikasına sahip olmak, yalnızca bir unvan değil, aynı zamanda proje yönetiminde ustalık ve liderlik anlamına gelir.

Eğer proje yönetimi alanında başarılı bir kariyer hedefliyorsanız, PMP sertifikası size global fırsatlar ve yüksek maaş avantajları sunan en güçlü araçlardan biri olacaktır.

PMP Sertifikasına en kısa sürede ulaşmak için İstanbul Kurumsal Gelişim’in her ay düzenli açtığı eğitimlere katılabilirsiniz. Detaylı bilgi için aşağıdaki linki takip edin.