Gökrem Tekir’in Yorumuyla Dünyada Haber Olmuş Proje Örnekleri
1- Yapay zekâ destekli işe alımlar başladı. Bu durum şirketleri ve iş arayanları perişan ediyor.
Yapay zekâ destekli işe alım artık hayatımızda.
Ama beklenenin aksine, bu sistemler ne şirketleri ne de iş arayanları mutlu ediyor.
ABD’de yapılan araştırmalara göre, şirketlerin yarısından fazlası 2025 itibarıyla işe alım süreçlerinde yapay zekâ kullanıyor. Aynı şekilde iş arayanların yaklaşık üçte biri de ChatGPT gibi araçlarla CV ve ön yazı hazırlıyor. Sonuç? Başvuru sayıları patlıyor, ama işe alımlar azalıyor.
Araştırmalar gösteriyor ki:
- Yapay zekâ ile yazılan ön yazılar daha uzun ve daha “düzgün”
- Ancak hepsi birbirine benziyor
- Bu da nitelikli adayları ayırt etmeyi zorlaştırıyor
- İşe alım oranları ve başlangıç maaşları düşüyor
Şirketler başvuru seliyle baş edebilmek için bu kez mülakatları da otomatikleştiriyor.
ABD’de iş arayanların %54’ü yapay zekâ destekli bir mülakata girdiğini söylüyor. Ancak bu sistemler, sanıldığı gibi tarafsız değil.
Uzmanlara göre:
- Algoritmalar insan önyargılarını kopyalayabiliyor, hatta büyütebiliyor
- Adaylar isim, posta kodu, aksan, hatta gülümseme sıklığı gibi kriterlerle elenebiliyor
Bu durum bir kısır döngü yaratıyor:
- Adaylar başvuruları otomatikleştiriyor
- Şirketler eleme süreçlerini otomatikleştiriyor
- Sonuçta herkes daha fazla emek harcıyor ama daha az sonuç alıyor
Sendikalar ve çalışan temsilcileri bu duruma sert tepki gösteriyor. Bazı eyaletler işe alımda yapay zekâ kullanımını düzenleyen yasalar çıkarmaya başladı. Hatta erişilebilirlik kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle açılmış davalar bile var.
Buna rağmen uzmanlar şunu söylüyor:
Yapay zekâ işe alım süreçlerinden tamamen çıkmayacak.
Doğru kullanıldığında, daha önce fark edilmeyen adaylar için kapılar açabilir.
Ama insani temasın tamamen ortadan kalktığı bir işe alım süreci, birçok yetenekli insanın sistem dışında kalmasına yol açabilir.
https://edition.cnn.com/2025/12/21/economy/ai-hiring-complication
2- Michigan Üniversitesi, Dünyanın En Küçük Programlanabilir Robotu İçin ‘Beyin’ Geliştirdi
Bu haberde, dünyanın şimdiye kadar geliştirilen en küçük, tamamen programlanabilir ve otonom robotu anlatılıyor.
Bu robot o kadar küçük ki, neredeyse çıplak gözle fark edilemiyor.
Michigan Üniversitesi’nin geliştirdiği “beyin” sayesinde robotlar:
- Çevrelerini algılayabiliyor
- Sıcaklık değişimlerine tepki verebiliyor
- Karmaşık desenlerde hareket edebiliyor
- Aylarca çalışabiliyor
- Tanesi sadece bir kuruşa mal oluyor
Bu mikro robotlar, geleneksel motorlar yerine suyu hareket ettiren elektrik alanları kullanarak ilerliyor. Yani kendileri yüzmüyor, çevrelerindeki sıvıyı iterek hareket ediyorlar.
En çarpıcı nokta şu:
Bu robotlar sadece 75 nanowatt güçle çalışıyor. Bu, bir akıllı saatin harcadığı enerjinin yaklaşık 100 bin kat daha azı.
Araştırmacılara göre bu teknoloji:
- Tek tek hücrelerin sağlığını izleyebilir
- Mikro cerrahi ve tıp alanında devrim yaratabilir
- Gelecekte sürü halinde çalışan mikro robotlara kapı açabilir
Kısacası, robotik artık gözle görülemeyecek kadar küçük bir ölçeğe inmiş durumda.
3- Disney, Örümcek Adam gibi uçmak için havada fizik hesaplamaları yapabilen otonom bir robot geliştirdi.
Disney, insan dublörlerin yapamayacağı hareketleri yapabilen tamamen otonom bir robot geliştirdi.
Bu robot, havadayken fizik hesaplamalarını gerçek zamanlı yaparak Spider-Man gibi uçabiliyor.
“Stuntronic” adı verilen bu robot:
- Havada takla atabiliyor
- Kendi dönüş hızını ayarlayabiliyor
- Düşmeden kusursuz iniş yapabiliyor
- Aynı hareketi defalarca, hiç hata yapmadan tekrarlayabiliyor
Yaklaşık 30 kilo ağırlığında olan robot, Disney’in Avengers Campus parkında izleyicilerin karşısına çıktı. İnsan dublörlerin aksine:
- Yorulmuyor
- Korkmuyor
- Güvenlik halatına ihtiyaç duymuyor
Disney’e göre bu teknoloji, eğlence sektöründe insan-robot işbirliğinin geleceğini temsil ediyor.
Ancak dolaylı olarak şu soruyu da gündeme getiriyor:
“Peki, insan dublörlere ne olacak?”
Bu robotlar, eğlence dünyasında dengeleri değiştirmeye aday.
https://supercarblondie.com/disney-built-stunt-robot-stuntronic-fly-like-spider-man/
4- Kurtarma görevleri için insansı robot ve insansız hava aracından oluşan ilk çoklu robot ekibi.
Bu haberde karşımıza bir robot değil, bir robot takımı çıkıyor.
Caltech ve Abu Dhabi merkezli TII tarafından geliştirilen X1, kurtarma operasyonları için tasarlanmış ilk çoklu robot sistemi.
X1 iki parçadan oluşuyor:
- İki ayaklı, insansı bir robot
- Sırtında taşınan, şekil değiştirebilen bir drone
Bu sistem:
- Yürüyebiliyor
- Uçabiliyor
- Tekerlekli hareket edebiliyor
- Ortama göre hareket biçimini anında değiştirebiliyor
Gerçek bir senaryoda robotlar:
- Dar koridorlardan geçti
- Merdiven çıktı
- Drone havalanarak keşif yaptı
- Su üzerinden uçtu
Amaç net:
İnsanların girmesinin tehlikeli olduğu alanlara ilk giren ekip olmak.
Araştırmacılara göre bu tür sistemler gelecekte:
- Depremlerde
- Yangınlarda
- Enkaz altında
- Sel bölgelerinde
insan hayatını riske atmadan görev yapabilecek.
https://www.earth.com/news/meet-x1-first-multi-robot-team-with-humanoid-and-drone-pr25/
5- MIT’deki araştırmacılar, bir yaban arısı kadar hızlı uçabilen minik bir robot geliştirdi.
MIT’te geliştirilen bu robot:
- 4 santimetre boyutunda
- 1 gramdan daha hafif
- Ama bir arı kadar hızlı uçabiliyor
Bu robotu özel kılan şey, yapay zekâ destekli kontrol sistemi.
Robot, önceden ezberlenmiş komutlarla değil; çevresel koşulları anlık öğrenerek uçuyor.
Yeni sistem sayesinde robot:
- Rüzgâra karşı dengede kalabiliyor
- Havada takla atabiliyor
- Saniyede yüzlerce kanat çırpışı yapabiliyor
Araştırmacılara göre bu teknoloji:
- Deprem sonrası arama-kurtarmada
- Dar alanların incelenmesinde
- Gelecekte tarım ve tozlaşma süreçlerinde
kullanılabilir.
Ancak uzmanlar uyarıyor:
Bu robotların sahada aktif kullanımı için en az 5–10 yıl daha gerekiyor.
Yine de bu çalışma, robotların artık böcek ölçeğinde bile akıllı hale geldiğini gösteriyor.
https://www.dezeen.com/2025/12/19/mit-develop-tiny-robot-fly-fast-bumblebee/
Gökrem Tekir Blog Sayfası 